Gidsen

Preimot

De preimot (Acrolepiopsis assectella) is een van de meest voorkomende plagen op prei en tast ook andere planten uit de uienfamilie aan. Het zijn niet de motten zelf, maar hun lichtgroene larven die de schade aanrichten door lichte venstertjes in het blad te vreten en zich vervolgens een weg te banen naar de stengel van de prei. Een zware aantasting kan de oogst flink verminderen.

Op deze pagina krijg je een duidelijk overzicht van wanneer de preimot actief is, hoe je een aantasting herkent, en welke methoden het beste werken om de preimot weg te houden uit je moestuin.

Wat is de preimot?

De preimot is een klein, nachtactief vlindertje van ongeveer 6-7 mm, bruin van kleur met kleine lichte vlekjes op de vleugels. Het vrouwtje legt haar eitjes één voor één af op de bladeren van prei en andere uienachtigen. Zodra de eitjes uitkomen, boren de lichtgroene larven zich onder het bladoppervlak en vreten daar doorschijnende ‘vensters’ in het blad. Later trekken ze dieper de stengel in, waar ze lastig te vinden zijn.

De larven kunnen 8-10 mm lang worden en verpoppen zich na een paar weken vreten. Een prei overleeft een lichte aantasting doorgaans wel, maar als meerdere larven zich in dezelfde stengel vestigen, wordt de prei vaak slap, bruin in het hart en ongeschikt voor consumptie.

Wanneer is de preimot actief?

De preimot kent meestal twee generaties per seizoen en is daarmee een groot deel van de zomer actief. De volwassen motten overwinteren op een beschutte plek en worden actief zodra het in het voorjaar weer warmer wordt.

De eerste vlucht vindt meestal plaats van medio mei tot juni. Dan leggen de vrouwtjes eitjes op het blad van jonge preiplanten. De larven komen na ongeveer een week uit en beginnen direct met vreten aan het blad.
De tweede vlucht start meestal in juli en augustus, en dan vinden vaak de zwaarste aantastingen plaats. Tijdens warme, droge zomers kun je zelfs tot in de nazomer larven tegenkomen.

De preimot vliegt vooral ’s nachts, waardoor je ze zelden zelf ziet. De sporen zijn daarentegen wel duidelijk zichtbaar zodra de larven in de prei begonnen zijn te vreten.

Herken de tekenen van preimot-aantasting

Aantastingen door de preimot worden vaak pas ontdekt als de larven al even actief zijn. Typische signalen zijn:

Lichte, doorschijnende vensters of streepjes in het blad
Kleine gaatjes als gevolg van vraat
Lichtgroene larven zichtbaar in het blad of aan de onderzijde
Aanhangende, geelgroene bladpunten
Bruinige sporen van uitwerpselen in het hart van de stengel, vooral later in de zomer

Bij een zware aantasting laat in de zomer kunnen de stengels zo ver zijn aangetast dat ze van binnenuit gaan rotten. Controleer daarom in het warme seizoen je preiplanten zeker wekelijks.

Hoe voorkom je preimot?

Zijn de larven eenmaal in het blad of de stengel gekropen, dan zijn ze lastig te bestrijden. Voorkomen is dus het allerbelangrijkste: je wilt voorkomen dat de motten hun eitjes op jouw prei afzetten.

Je kunt de kans op aantasting verkleinen door:

Direct vanaf de eerste vlucht in mei en het hele seizoen het bed af te dekken met insectengaas of vliesdoek
Prei niet te planten op plekken waar vorig jaar prei of andere uienachtigen stonden
Alle overwinterende preiplanten vóór 1 april te verwijderen uit de tuin, zodat de eerste motten daar geen eitjes op kunnen leggen
Prei samen met wortels te telen; de gemengde geur maakt het lastiger voor de mot om ze te vinden
Een vruchtwisseling aan te houden van minimaal 4 jaar voor heel de uienfamilie
Aangetaste bladeren direct te verwijderen en in de afvalbak te gooien—niet op de composthoop

Insectengaas is de meest effectieve preventie, maar moet direct na het planten over de prei worden gelegd en goed afsluiten bij de grond zodat motten er niet onder kunnen kruipen. Controleer het gaas regelmatig op scheurtjes of gaten, vooral na harde wind of regen.

Wat doe je als je prei toch is aangetast?

Als je prei al is aangetast, is de schade meestal niet meer helemaal te herstellen. Bij een lichte aantasting kun je nog veel redden, maar zwaar aangetaste planten kun je het beste uit de tuin halen en bij het afval doen.

Dit kun je doen als je een aantasting ontdekt:

Knip of breek de aangetaste bladpunten af en gooi ze weg
Verwijder aanwezige larven in het blad zo mogelijk met de hand
Leg insectengaas over de overige planten, zodat de volgende generatie motten er niet bij kan
Oogst liever een beetje eerder als de stengels binnenin nog gezond zijn

Krijg je jaar na jaar te maken met preimot, verplaats je preiplanten dan naar een ander deel van de tuin en plant zeker 3-4 jaar geen uien of prei op hetzelfde bed.

Lees meer over het belang van een goede vruchtwisseling in onze aparte gids hierover.