Gidsen

Pastinaak zaaien

Weinig smaakt zo lekker in de koude maanden als een zoete pastinaak uit je eigen moestuin – en zodra de vorst haar werk doet, wordt de smaak alleen maar intenser!

De pastinaak is een gemakkelijke wortelgroente met een lange groeiperiode. Pastinaak zaaien doe je direct buiten in de volle grond in april of mei, en je kan oogsten vanaf september tot diep in de winter. Pastinaak behoort tot de schermbloemenfamilie (Apiaceae) en is nauw verwant aan onder andere wortelen, peterselie en selderij.

In deze gids lees je alles over pastinaak kweken: van het eerste zaadje tot verzorging, oogst en bewaartips. Wil je meer weten over een specifiek onderdeel, dan verwijzen we je tussendoor door naar onze uitgebreidere artikelen.

Waar kun je pastinaak kweken?

Pastinaken doen het het best op een zonnige plek in de moestuin, in diepe, losse en steenvrije grond. De wortel kan makkelijk 20-30 cm lang worden, dus hij moet zonder obstakels rechtdoor kunnen groeien. Kleigrond, stenen of verse mest kunnen ervoor zorgen dat de wortels zich vertakken of kromtrekken.

Dit zijn goede plekken om pastinaak te planten:

In de volle grond, bij voorkeur in een zonnig perk met losse, kruimelige aarde
In verhoogde bakken, zolang de bodem minstens 30-40 cm diep is zodat de penwortel zich kan ontwikkelen
In een grote pot of balkonbak lukt het ook, mits deze minimaal 30 cm diep is – maar de oogst lukt meestal het beste rechtstreeks buiten
Tussen rijen snelgroeiende gewassen, zoals bijvoorbeeld radijsjes, die dienen als markeerplanten en allang geoogst zijn voordat de pastinaken veel ruimte innemen

Kies dus altijd voor een zonnige en diepe plek met losse, steenvrije grond. Stenen, kluiten en verse mest leiden tot vertakkende wortels, dus spit de grond goed door voor het zaaien en gebruik alleen goed verteerde compost. Pastinaken zijn prima bestand tegen koude voorjaren en lichte nachtvorst, maar hebben wel licht en gelijkmatige vochtigheid nodig om een mooie, zoete wortel te vormen.

Zo begin je met pastinaak zaaien

Pastinaak zaaien doe je altijd rechtstreeks in de volle grond; voorzaaien raden we af. De zaden lopen al snel uit tot een lange penwortel die niet van verplanten houdt – als je ze verspeent krijg je vaak alleen maar misvormde of vertakte wortels.

Pastinaak zaaien doe je doorgaans zo:

Van april tot mei buiten in de tuin, als de grond minimaal 4 °C is
Het snelst en meest gelijkmatig ontkiemen de zaden bij 10-12 °C bodemtemperatuur
Zaai in rijen op ongeveer 30-35 cm afstand van elkaar en circa 1 cm diep

Houd er rekening mee dat pastinaak zaden langzaam kiemen. Het kan wel 16 tot 28 dagen duren voordat de eerste plantjes bovenkomen, afhankelijk van de temperatuur. Zorg dat de grond in die periode constant licht vochtig blijft zodat de zaden niet uitdrogen.

Benieuwd waarom voorzaaien bij pastinaak meestal niet werkt? Je leest meer in ons artikel over pastinaak voorzaaien.

Pastinaak zaaien in een diepe pot

Wil je pastinaak kweken in een pot, dan is het allerbelangrijkste dat die diep genoeg is voor de penwortel van de plant.

Kies een pot of groeitas van minimaal 30-40 cm diep met drainagegaten onderin
Vul de pot met luchtige, kruimelige potgrond, eventueel gemengd met wat zand voor extra drainage
Maak geultjes van circa 1 cm diep met 15-20 cm tussenruimte
Leg de zaden in de geultjes op 2-3 cm van elkaar en dek af met een dun laagje grond
Geef voorzichtig water met een fijne broes zodat de zaden niet wegspoelen
Zet de pot op een lichte plek bij 10-18 °C, bij voorkeur buiten in halfschaduw zodra de vorst voorbij is

De zaden ontkiemen na 16-28 dagen, afhankelijk van de temperatuur. Wanneer de plantjes hun eerste echte bladeren hebben, kun je uitdunnen zodat er steeds één pastinaak per 8-15 cm blijft staan.

Verzorging gedurende het seizoen

Als je pastinaken zijn opgekomen, hebben ze weinig verzorging nodig. Belangrijkste aandachtspunten zijn regelmatig water geven, tijdig uitdunnen, en wieden zolang de plantjes nog klein zijn.

Meer lezen over pastinaak verzorgen? Bekijk onze gidsen:

Pastinaak water geven – gelijkmatige vochtigheid in de bodem zorgt voor gelijkmatige wortels
Pastinaak bemesten – pastinaak is niet veeleisend; teveel stikstof geeft veel loof, maar kleinere wortels
Ziekten en plagen bij pastinaak – zoals pastinaakschurft, wortelvlieg en hartrot zijn de meest voorkomende problemen

Dun uit zodra je de kiemplantjes goed kan vastpakken: laat steeds één plant staan per 8-15 cm. Te dicht op elkaar planten betekent meer concurrentie om ruimte en voeding, met vertakkende of kleine wortels tot gevolg.

Wanneer pastinaak oogsten?

Pastinaken zijn klaar om te oogsten zodra het blad geel begint te kleuren en tegen de grond gaat liggen, meestal van september tot november. Het ras bepaalt ook het timing, maar de meeste variëteiten hebben zo’n 5 tot 7 maanden nodig van zaaien tot oogstrijp.

Een pastinaak is doorgaans klaar als:

Het loof geel wordt en naar beneden valt
De bovenkant van de wortel net boven de grond uit komt en een diameter heeft van ongeveer 4-6 cm
Er minstens één keer lichte nachtvorst is geweest, zodat de smaak zoeter is geworden

Pastinaak is een van de weinige wortelgroenten die juist beter smaakt na een paar nachten met lichte vorst. Als de temperatuur onder nul duikt, zet de plant opgeslagen zetmeel om in suiker en wordt de wortel mild en extra zoet.

Dat betekent dat je pastinaken gerust in de grond kunt laten zitten tot ver in de herfst, en geleidelijk oogst zolang de grond niet keihard bevroren is. Leg desnoods een laag stro, bladeren of vliesdoek over het bed, zodat de bodem niet dichtvriest en je steeds verse pastinaak kunt trekken wanneer je ze nodig hebt.

Alles over pastinaak oogsten lees je in onze pastinaak oogstgids.

Klaar om je eigen pastinaak te kweken?

Pastinaak kweken vraagt vooral wat geduld, maar het resultaat is de moeite meer dan waard. Met een diepe, stenenvrije bodem, regelmatig water en wat uitdunnen heb je een bed vol heerlijke, vers geoogste pastinaken van het najaar tot diep in de winter.

Heb je nog zaden nodig voor het nieuwe seizoen? Bekijk dan ons ruime aanbod biologische en smaakvolle pastinaak zaden bij Blomea!