Eetbare paddenstoelen zijn paddenstoelen die je kan eten zonder dat ze giftig zijn, en die wereldwijd in de keuken worden gebruikt. Sommige worden gekweekt, zoals champignons, oesterzwammen en shiitake, terwijl andere in bos en wei worden geplukt, zoals cantharellen en eekhoorntjesbrood.
Welke paddenstoelen kan je dan eten? Kort gezegd enkel die waarvan je met zekerheid weet wat ze zijn! De veiligste manier om te starten is daarom met zelfgekweekte paddenstoelen, waarbij je precies weet met welke soort je te maken hebt. Dat is ook een van de redenen waarom veel mensen ze graag zelf kweken.
Eetbare paddenstoelen die je thuis kan kweken
De eetbare paddenstoelen die je thuis op het aanrecht kan kweken, leven van dood hout of plantenresten en groeien snel in een voedingsrijk substraat (het materiaal waarin de paddenstoel groeit).
Oesterzwammen
Oesterzwammen hebben een milde, licht aardse smaak en een stevige structuur die goed standhoudt in de pan. Ze bestaan in verschillende kleuren, zoals blauw, geel en roze, en behoren tot de makkelijkste paddenstoelen om te laten lukken. We hebben verschillende soorten verzameld in ons aanbod oesterzwammen hier.
Koningsoesterzwam
De koningsoesterzwam heeft een dikke, witte steel en een klein hoedje. In dikke plakken gesneden en aangebakken in de pan krijgt ze een vlezige beet, en veel mensen gebruiken ze als plantaardig alternatief voor bijvoorbeeld sint-jakobsschelpen. Je kan ze zelf proberen met onze paddenstoelkit met koningsoesterzwam hier.
Pruikzwam
De pruikzwam, ook bekend als Lion’s mane, heeft geen hoed, maar groeit als een ruige, witte bol met zachte stekels. De smaak is mild en doet denken aan zeevruchten, en als je ze bakt krijgt ze een malse structuur die vaak met krabvlees wordt vergeleken. Je kan ze zelf kweken met onze paddenstoelkit met pruikzwam.
Kastanjezwam
De kastanjezwam heeft kleine, bruine hoedjes, een volle smaak en een stevige beet. Ze past goed in risotto, pasta en bouillon, en geroosterd in de oven wordt de smaak nog dieper. Ze kan ook thuis worden gekweekt met onze paddenstoelkit met kastanjezwam.
Champignon en shiitake
Champignon en shiitake behoren tot de meest gekweekte paddenstoelen ter wereld. Champignon wordt meestal gekweekt in een substraat van compost, terwijl shiitake op hout groeit en wat meer geduld vraagt voordat ze paddenstoelen geeft.
10 veilige eetbare paddenstoelen
Onthoud dat geen enkele wilde paddenstoel veilig is voordat ze met volledige zekerheid is gedetermineerd. De lijst is daarom geen plukgids, maar een overzicht van enkele van de beste eetbare paddenstoelen die veel mensen uit de keuken kennen.
- Champignon, die mild is en de meest bekende gekweekte paddenstoel
- Oesterzwam, die zowel wordt gekweekt als wild groeit op loofhout
- Koningsoesterzwam, die wordt gekweekt voor haar stevige steel
- Shiitake, die oorspronkelijk uit Oost-Azië komt
- Pruikzwam, die zeldzaam is in de natuur, maar fijn om te kweken
- Kastanjezwam, die bruine hoedjes en een volle smaak heeft
- Cantharel, die een populaire bospaddenstoel is met een gele kleur en een licht fruitige geur
- Trechtercantharel, die vaak laat in de herfst voorkomt
- Eekhoorntjesbrood, dat buisjes onder de hoed heeft in plaats van plaatjes
- Zwarte trompetzwam, die bijna zwart is en veel gedroogd wordt gebruikt
Cantharel, trechtercantharel, eekhoorntjesbrood en zwarte trompetzwam leven samen met de wortels van bomen en kunnen niet in een kit worden gekweekt. Je vindt ze daarom enkel in de natuur.
Eetbare paddenstoelen uit de natuur
Veel van de klassieke eetbare paddenstoelen in België, zoals cantharel en eekhoorntjesbrood, groeien in grote delen van Europa, en Belgische eetbare paddenstoelen verschillen daarom niet veel van die je elders tegenkomt. Als je zelf plukt, is het echter niet genoeg dat een paddenstoel op een van de bekende soorten lijkt. Eetbare paddenstoelen hebben vaak giftige dubbelgangers, en sommige daarvan zijn moeilijk van elkaar te onderscheiden, zelfs voor geoefenden.
Houd je daarom aan enkele basisregels:
- Eet enkel paddenstoelen die je met volledige zekerheid kan determineren
- Laat een ervaren paddenstoelenkenner je vondsten bekijken als je twijfelt
- Vertrouw niet op oude vuistregels over kleur, geur of het feit dat dieren van de paddenstoel hebben gegeten
- Pluk enkel verse, stevige paddenstoelen en laat oude of zachte paddenstoelen staan
Wil je meer weten over hoe paddenstoelen leven en waarom sommige wel en andere niet gekweekt kunnen worden, lees dan onze gids over wat paddenstoelen zijn hier.
Zo gebruik je eetbare paddenstoelen in de keuken
De meeste paddenstoelen worden bereid voordat je ze eet, en dat is ook het moment waarop de smaak echt naar voren komt. Bak ze in een hete pan zonder die te vol te leggen, zodat ze bruinen in plaats van te koken in hun eigen vocht, en wacht met het zout tot op het einde.
Paddenstoelen passen goed bij verse kruiden zoals tijm en peterselie, en een teentje knoflook op het einde in de pan geeft extra smaak.
Heb je meer geoogst dan je kan opeten, dan lees je hoe je ze invriest en droogt in onze gids over het bewaren van paddenstoelen hier.
Wil je meer weten over eetbare paddenstoelen?
Lees veel meer over hoe je begint met het kweken van je eigen paddenstoelen in onze gids over paddenstoelen kweken hier en meer specifiek oesterzwammen kweken hier.
En wil je het verschil proeven van zelfgekweekte paddenstoelen, dan hebben we een handvol makkelijke paddenstoelkits die je vindt in het aanbod zelf paddenstoelen kweken hier.
