Gidsen

Boerenkool ziektes

Boerenkool is een behoorlijk sterke groente, maar toch zijn er een aantal uitdagingen waar je op moet letten. Boerenkool plagen als aardvlooien, het koolwitje en koolvlieg kunnen schade aanrichten aan bladeren en wortels, terwijl schimmelziekten zoals knolvoet en meeldauw de groei kunnen verzwakken of zelfs een hele rij planten kunnen aantasten. Daarnaast kunnen bladluizen en slakken vooral jonge planten flink beschadigen.

Waardoor ontstaan boerenkool ziektes?

Boerenkool behoort tot de koolfamilie (Brassicaceae) en deelt daardoor veel boerenkool plagen en ziekten met andere kolen, zoals bijvoorbeeld broccoli, witte kool en radijs. Boerenkool ziektes en plagen ontstaan zelden zomaar. Problemen hangen samen met de groeiomstandigheden: vocht, lucht, water en voeding moeten allemaal in balans zijn. Staan de planten te dicht bij elkaar, in natte grond of op een plek met weinig luchtcirculatie, dan worden ze gevoeliger voor aantastingen.

Wil je meer weten over het water geven van boerenkool of over de juiste bemesting van boerenkool? Lees dan zeker verder, zodat je weet waar je op moet letten bij het verzorgen van je boerenkoolplanten.

Aardvlooien in boerenkool

Aardvlooien zijn kleine, zwarte kevertjes van 2-3 mm die wegspringen zodra je het blad aanraakt. Ze vreten kleine, ronde gaatjes in boerenkoolbladeren en kunnen binnen korte tijd de bovenkant van een jonge plant veranderen in een gatenkaas. Een lichte aantasting kan de plant wel hebben, maar bij grote aantallen kunnen ze de groei flink remmen of kleine planten zelfs helemaal laten stoppen met groeien.

Zo voorkom je aardvlooien:

Bedek de planten direct na het zaaien of uitplanten met vliesdoek of insectengaas
Houd de grond gelijkmatig vochtig, want aardvlooien houden vooral van droog, warm weer
Sproei op droge dagen ’s ochtends licht over het blad, juist wanneer aardvlooien actief zijn
Hanteer vruchtwisseling: zet niet elk jaar boerenkool of een andere koolsoort op dezelfde plek

Knolvoet en andere schimmels

Knolvoet is een schimmelziekte die de wortels aantast van alle kolen, ook van boerenkool. Je herkent het aan gezwollen, knolvormige wortels en planten waarvan de bladeren ineens slap hangen, ook als de grond vochtig is. De schimmel kan jarenlang in de aarde overleven en verspreidt zich vaak via tuingereedschap of het verplaatsen van grond.

Er is geen directe bestrijding, dus voorkomen is het belangrijkst:

Pleit voor vruchtwisseling: teel minstens 4-5 jaar geen koolgewassen op dezelfde plek
Zorg voor goed doorlatende grond, want knolvoet ontwikkelt zich sneller in zure, natte aarde
Breng eventueel kalk aan om de pH van de bodem naar 7 of hoger te krijgen
Verwijder aangetaste planten direct en gooi ze bij het afval (niet op de composthoop)

Meeldauw en valse meeldauw zijn andere schimmelziekten die je op boerenkool kunt tegenkomen. Deze zie je als een witte of grijze waas op respectievelijk de boven- of onderkant van het blad. De preventie is vergelijkbaar met die van meeldauw bij andere gewassen, zoals meeldauw bij komkommers.

Plagen in boerenkool

Koolwitje en koolvlieg in boerenkool

Het koolwitje legt kleine, gele eitjes aan de onderkant van boerenkoolbladeren. De groengekleurde of bonte rupsen hiervan kunnen in een paar dagen flinke gaten in het blad eten. De koolvlieg is vaak nog hinderlijker, want haar larven boren gangen in de wortelhals (het deel tussen wortel en stengel), waardoor vooral jonge planten verzwakken of afsterven.

Zo help je je planten:

Bedek de planten met koolnet of fijn insectengaas, vanaf het planten tot aan de oogst
Controleer regelmatig op eitjes en rupsen, vooral aan de onderzijde van het blad
Zet afweerplanten, zoals afrikaantjes of goudsbloem, ertussen: deze verstoren het geurspoor waarna de plagen zoeken

Slakken en bladluizen in boerenkool

Slakken zijn dol op net gekiemde boerenkool en kunnen in één nacht een rij kleine plantjes wegvreten. Je herkent slakkenschade aan gaten in het blad en zilverachtige slijmsporen. Bladluizen zijn kleine groene, zwarte of witte insecten aan de onderkant van het blad; ze zuigen plantensap en laten kleverige honingdauw achter, wat weer schimmels en mieren aantrekt.

Dit kun je doen:

Verzamel slakken ’s avonds of vroeg in de ochtend handmatig
Gebruik onze slakkenval of bescherm het bed met kopertape
Spoel bladluizen met een harde waterstraal van het blad
Moedig natuurlijke vijanden als lieveheersbeestjes en zweefvliegen aan met bloemenstroken in de buurt
Bij zware aantastingen kun je onze insectenvrij oplossingen overwegen

Waarom worden de bladeren van boerenkool geel?

Gele bladeren bij boerenkool zijn meestal geen ziekte, maar een reactie op stress. Dit zie je vooral als:

De plant stikstof of andere voedingsstoffen tekort komt
De grond te nat is, waardoor de wortels minder zuurstof kunnen opnemen
De onderste bladeren ‘op’ zijn — dat is heel normaal, vooral aan het einde van het seizoen
De plant last heeft van zuigende plagen als bladluizen

Kijk dus eerst goed naar de grond en voeding. Let erop of alle bladeren geel worden, of alleen de onderste. De onderste bladeren kun je gerust verwijderen en gebruiken in de keuken, zolang de rest van de plant er sterk uitziet.

Voorkomen is beter dan genezen

De meeste boerenkool ziektes en plagen kun je voorkomen met wat eenvoudige tuinregels:

Vruchtwisseling: zet minimaal 3-4 jaar geen boerenkool of andere kool op dezelfde plek
Genoeg ruimte: houd 40-50 cm tussen je planten voor voldoende lucht en stevigheid
Gelijkmatig water geven en bemesten: stress maakt planten kwetsbaar
Net in de moestuin: de beste bescherming tegen aardvlooien, koolvlieg en koolwitje
Opruimen: verwijder oude bladeren en plantresten na het seizoen, zodat schimmels en eitjes niet overwinteren in je tuin

Let op: zachte, overbemeste boerenkoolplanten zijn juist gevoeliger voor schimmel en plagen.

Meer lezen over boerenkool?

Goede preventie tegen plagen en ziekten begint al bij je keuze om boerenkool te gaan telen. Wil je meer tips over boerenkool lezen? Kijk dan zeker ook naar onderstaande gidsen:

En zoek je nog nieuwe zaden voor volgend seizoen? Bekijk dan hier ons aanbod van biologische en sterke boerenkoolzaden.