Gidsen

Komkommer ziektes

Komkommerplanten groeit snel, maakt veel bladeren aan en blijft vaak gedurende een lange periode vruchten produceren. Juist die snelle groei maakt de plant gevoelig als de omstandigheden niet in balans zijn. Veel hobbytuinders krijgen op een gegeven moment te maken met komkommer ziektes, die zich uiten in bijvoorbeeld gele of gevlekte bladeren, groeistilstand of planten die ineens stoppen met zich te ontwikkelen.

Deze gids geeft een overzicht van de meest voorkomende komkommer ziekte, hoe ze meestal ontstaan en hoe je met de juiste verzorging de meeste problemen kunt voorkomen.

Waardoor ontstaan ziektes bij komkommerplanten?

Het is goed om te weten dat komkommer ziektes zelden zomaar ontstaan. In de meeste gevallen zijn ze het gevolg van de omstandigheden waarin de plant groeit. Vochtigheid, frisse lucht, water, voeding en belasting hangen allemaal met elkaar samen; als één of meer factoren uit balans raken, wordt de plant vatbaarder voor schimmelziekten en plagen.

Een gezonde komkommerplant is behoorlijk sterk, maar reageert snel op langdurige stress. Meestal ontstaan ziektes bij komkommers als de groeicondities niet optimaal zijn.

Dit zie je vooral als:

de luchtvochtigheid langdurig hoog is
de bladeren vaak nat zijn
de planten te dicht op elkaar staan en weinig lucht krijgen
de watergift onregelmatig of te royaal is
de aarde rond de wortels nat en zuurstofarm is

Zodra de plant gestrest raakt, is zij vatbaarder voor schimmelziekten én aanvallen van insecten. Daarom hangt het optreden van komkommer ziektes nauw samen met de dagelijkse verzorging. Op tijd water geven aan komkommers, een goede plantensteun voor komkommers en regelmatig snoeien van komkommers zijn hierbij onmisbare onderdelen.

Komkommerschimmel en andere schimmelziekten

Komkommerschimmel is één van de meest voorkomende komkommer ziektes, zeker in de kas. De ziekte grijpt snel om zich heen bij veel vocht en kan de plant in korte tijd flink verzwakken.

De eerste symptomen zie je meestal aan de bladeren en bestaan uit:

gele of geelgroene vlekken aan de bovenkant van het blad
vlekken die na verloop van tijd bruin worden
grijzig schimmelpluis aan de onderzijde van het blad

Als het blad zijn functie verliest, neemt het vermogen van de plant om nieuwe vruchten te maken sterk af en wordt de groei geremd. Komkommerschimmel voorkom je het beste door te zorgen voor een goede luchtcirculatie, droge bladeren en stabiele groeiomstandigheden.

Een andere bekende schimmelziekte is meeldauw, die je herkent aan een wit, poederachtig laagje op het blad. Meeldauw verstoort de fotosynthese en verzwakt geleidelijk de plant. Beide schimmelproblemen ontstaan vooral wanneer de planten langdurig gestrest zijn en te weinig frisse lucht krijgen.

Wil je dieper ingaan op symptomen en bestrijding? Lees dan ons artikel over meeldauw hier.

Wortelproblemen en stengelrot

Niet alle problemen bij komkommers worden veroorzaakt door een schimmel op het blad. Problemen met wortels en stengel ontstaan vaak na verkeerde bewatering of als de aarde niet goed is.

Typische aanwijzingen voor wortelproblemen zijn:

de plant hangt slap, ook al is de grond voldoende vochtig
de groei komt stil te staan
de stengel wordt donker of zacht bij het aardoppervlak

Dit soort problemen zie je vooral als de grond steeds nat blijft en de wortels geen zuurstof krijgen. Extra water helpt dan meestal niet; het is juist beter om minder water te geven en te zorgen voor een betere afwatering.

Plagen als bijkomende oorzaak van ziekte

Plagen zijn geen ziekte op zich, maar ze kunnen een komkommerplant verzwakken en daardoor gevoeliger maken voor echte komkommer ziektes.

De bekendste problemen bij komkommerplanten veroorzaakt door insecten zijn:

spintmijt, die het vooral goed doet in droge, warme lucht
komkommerbladluis, die vooral op jonge scheuten afkomt

Beide insecten zuigen plantensap en halen zo energie weg bij de plant. Daarmee vergroten ze de kans op schimmelziekten én algemene groeiproblemen. Het is dus zaak om snel te handelen als je merkt dat er plagen zitten of dat je planten worden aangetast.

Gele bladeren en andere signalen die niet altijd ziekte zijn

Gele bladeren worden al snel gezien als symptoom van komkommer ziektes, maar dat hoeft niet altijd zo te zijn. De onderste bladeren van komkommerplanten verkleuren vaak gewoon door de natuurlijke groei en omdat de plant zijn energie naar boven stuurt.

Gele bladeren kunnen ook komen door:

onregelmatig water geven
gebrek aan voeding
een zwak wortelgestel
natuurlijke veroudering van het blad

Het is daarom verstandig altijd naar de hele plant én de groeicondities te kijken voordat je aanneemt dat het een komkommer ziekte is. Door oudere bladeren weg te halen verbeter je de luchtcirculatie en verklein je meteen het risico op echte ziektes.

Komkommer ziektes voorkomen in de praktijk

De beste manier om komkommer ziektes te vermijden, is door het hele seizoen preventief te werken. Het draait om de complete verzorging van komkommerplanten.

Belangrijk daarbij is:

voldoende lucht rond de planten
regelmatig en afgestemd water geven
oude en zwakke bladeren regelmatig verwijderen
planten goed aanbinden, zodat bladeren en vruchten elkaar niet raken
balans in bemesting

Meer weten over komkommers?

Wil je verder lezen over komkommers? Kijk dan gerust bij onze andere handleidingen:

Op zoek naar zaden voor het nieuwe seizoen? Bij Blomea vind je heerlijke komkommer zaden en minikomkommer zaden die geschikt zijn voor zowel teelt in de kas als in de vollegrond.